NCERT Solutions
Class 11 Maths
Limits and Derivatives

Ex.13.2 Q.9
Find the derivative of
(1) 2x –
(2) (5x3 + 3x – 1) (x – 1)
(3) x–3(5 + 3x)
(4) x5(3 – 6x–9)
(5) x–4 (3 – 4x–5)
(6) {2 ÷ (x + 1)} – {x2 ÷ (3x - 1)}
(1) Let y = 2x –
Now, = d (2x –
) ÷ dx
=> = {d(2x) ÷ dx} - {d (
) ÷ dx}
=> = 2 – 0
=> = 2
(2) Let y = (5x3 + 3x – 1) (x – 1)
Now, = d {(5x3 + 3x – 1) (x – 1)} ÷ dx
=> = (5x3 + 3x – 1) × (d (x – 1) ÷ dx) + {(x - 1) × d (5x3 + 3x – 1) ÷ dx}
=> = (5x3 + 3x – 1) × 1 + (x - 1) × (3 × 5x2 + 3)
=> = (5x3 + 3x – 1) + (x - 1) (15x2 + 3)
=> = 5x3 + 3x – 1 + 15x3 + 3x - 15x2 – 3
=> = 20x3 - 15x2 + 6x – 4
(2) Let y = x–3(5 + 3x)
=> y = 5x–3 + 3x–3+1
=> y = 5x–3 + 3x–2
Now = {d (5x–3 + 3x–2) ÷ dx}
=> = {d(5x–3) ÷ dx} + {d(3x–2) ÷ dx}
=> = (-3) × 5x–3-1 + (-2) × 3x–2-1
=> = -15x–4 - 6x–3
=> = (-15 ÷ x4) – (6 ÷ x3)
=> = {-3(5 + 2x) ÷ x4}
(3) Let y = x5(3 – 6x–9)
=> y = 3x5 – 6x–9 + 5
=> y = 3x5 – 6x–4
Now, = d (3x5 – 6x–4) ÷ dx
=> = {d(3x5) ÷ dx} – {d(6x–4) ÷ dx}
=> = 5 × 3x5-1 – (-4) × 6x–4-1
=> = 15x4 + 24x–5
=> = 15x4 + (24 ÷ x5)
(4) Let y = x–4 (3 – 4x–5)
=> y = 3x–4 – 4x–5-4
=> y = 3x–4 – 4x–9
Now, = d (3x–4 – 4x–9) ÷ dx
=> = {d(3x–4) ÷ dx} – {d(4x–9) ÷ dx}
=> = (-4) × 3x–4-1 – (-9) × 4x–9-1
=> = -12x–5 + 36x–10
=> = (-12 ÷ x5) + (36 ÷ x10)
(5) Let y = {2 ÷ (x + 1)} – {x2 ÷ (3x - 1)}
Now, = d {(2 ÷ (x + 1)) – (x2 ÷ (3x - 1))} ÷ dx
=> = d {({2 ÷ (x + 1)}} ÷ dx) – d {x2 ÷ (3x - 1)} ÷ dx
=> = [{(x + 1) × (d (2) ÷ dx) – 2 × (d (x + 1) ÷ dx)} ÷ (x + 1)2]
- [{((3x - 1) × d(x2) ÷ dx) – {x2 × d (3x - 1) ÷ dx}} ÷ (3x - 1)2]
=> = [{(x + 1) × 0 – 2 × 1} ÷ (x + 1)2] - [{(3x - 1) × 2x – 3x2} ÷ (3x - 1)2]
=> = {-2 ÷ (x + 1)2} - [{6x2 – 2x - 3x2} ÷ (3x - 1)2]
=> = {-2 ÷ (x + 1)2} – {(3x2 – 2x) ÷ (3x - 1)2}
=> = {-2 ÷ (x + 1)2} – {x (3x – 2) ÷ (3x - 1)2}